Obowiązujące normy stężeń lipidów opublikowane w Raporcie Programu Edukacji Cholesterolowej u Dzieci (National Education Cholesterol Program [NCEP] – Expert Panel on Blood Cholesterol Levels In Children and Adolescents)
| Kategoria | Stężenie akceptowane | Stężenie graniczne | Stężenie wysokie |
|---|---|---|---|
| TC (mg/dl) | <170 | 170–199 | ≥200 |
| LDL-C (mg/dl) | <110 | 110–129 | ≥130 |
| Triglicerydy (mg/dl) | 0-9 rż. | ||
| <75 | 75–99 | ≥100 | |
| Triglicerydy (mg/dl) | 10-19 rż. | ||
| <90 | 90–129 | ≥130 | |
| HDL-C (mg/dl) | >45 | 40–45 | <40 |
TC - cholesterol całkowity, LDL-C - frakcja LDL cholesterolu, HDL-C - frakcja HDL cholesterolu
TC < 100 mg/dl
LDL-C < 50 mg/dl
W hipercholesterolemii zalecaną ditetą jest dieta śródziemnomorska.
LDL-C 110–129 mg/dl
Zastosuj postępowanie dietetyczne
Kontrola lipidogramu po 4 tygodniach
LDL-C ≥ 130 mg/dl
Postępuj według schematu 2
LDL-C 130–149 mg/dl
Zastosuj postępowanie dietetyczne
Zbierz wywiad rodzinny (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu <60. rż., hipercholesterolemia u rodziców)
Kontrola lipidogramu po 4 tygodniach
LDL-C ≥ 130 mg/dl + wywiad rodzinny dodatni + BMI < 85 pc
Skieruj pacjenta do Porani Lipidowej
(z wynikami lipidogramu rodziców)
tryb przyśpieszony
LDL-C ≥ 130 mg/dl + wywiad rodzinny dodatni + BMI ≥ 85 pc
Skieruj pacjenta do Porani Lipidowej
(z wynikami lipidogramu rodziców)
tryb standardowy
Dalsze postępowanie dietetyczne
LDL-C ≥ 130 mg/dl + wywiad rodzinny ujemny + BMI ≥ 85 pc
Zastosuj postępowanie dietetyczne
Kontrola lipidogramu po 6 miesiącach; jeśli LDL ≥ mg/dl skieruj pacjenta do Porani Lipidowej
(z wynikami lipidogramu rodziców)
tryb standardowy
LDL-C < 130 mg/dl
Zastosuj postępowanie dietetyczne
Kontrola lipidogramu przed 18. rż.
LDL-C > 150 mg/dl
Zbierz wywiad rodzinny (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu < 60. rż., hipercholesterolemia u rodziców)
Kontrola lipidogramu po 4 tygodniach
LDL-C ≥ 150 mg/dl + wywiad rodzinny dodatni niezależnie od BMI
Skieruj pacjenta do Porani Lipidowej niezalznie od BMI
(z wynikami lipidogramu rodziców)
tryb przyśpieszony
LDL-C ≥ 150 mg/dl + wywiad rodzinny ujemny + BMI ≥ 85 pc
Skieruj pacjenta do Porani Lipidowej
(z wynikami lipidogramu rodziców)
tryb standardowy
Dalsze postępowanie dietetyczne
LDL-C 130-149 mg/dl
lub
LDL-C < 130 mg/dl
Postępuj według schematu 2
W hipertriglicerydemii zalecaną dietą jest dieta z ograniczeniem tłuszczyzwierzęcych oraz włączenie do leczenia kwasów omega 3.
TG 100–149 mg/dl
Zastosuj postępowanie dietetyczne
Kontrola lipidogramu po 6 miesiącach
TG ≥ 150 mg/dl
Postępuj według schematu 2
LDL-C 150-449 mg/dl
Zastosuj postępowanie dietetyczne
Zbierz wywiad rodzinny (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, hipercholesterolemia u rodziców)
Kontrola lipidogramu po 6 miesiącach
TG ≥ 450 mg/dl
Skieruj pacjenta do Porani Lipidowej
tryb przyśpieszony
TG 150 - 449 mg/dl
Skieruj pacjenta do Porani Lipidowej
tryb standardowy
TG 150 - 449 mg/dl
Postępuj według schematu 1
TG 450 - 999 mg/dl
Skieruj pacjenta do Poradni Lipidowej
tryb przyśpieszony
TG ≥ 1000 mg/dl
Skieruj pacjenta do Oddziału Diabetologicznego/ Endokrynologicznego/ Metabolicznego według wykazu ośrodków
TC ≥ 200 mg/dl/p>
HDL-C ≥ 45 mg/dl
LDL-C < 110 mg/dl
Brak wskazań do dalszej diagnostyki zaburzeń lipidowych
W dyslipidemi mieszanej zalecaną ditetą jest dieta śródziemnomorska.
LDL-C ≥ 130 mg/dl
oraz
TG ≥ 150 mg/dl
Zastosuj postępowanie dietetyczne
Zbierz wywiad rodzinny (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu < 60. rż., hipercholesterolemia u rodziców)
Kontrola lipidogramu po 4 tygodniach
Utrzymujące się podwyższenie
LDL-C ≥ 130 mg/dl lub TG ≥ 150 mg/dl + BMI < 85 pc
Skieruj pacjenta do Porani Lipidowej
tryb przyśpieszony
Utrzymujące się podwyższenie
LDL-C ≥ 130 mg/dl lub TG ≥ 150 mg/dl + BMI ≥ 85 pc
Zastosuj postępowanie dietetyczne
W przypadku redukcji masy ciała (BMI < 85 pc) i utrzymującej się dyslipidemi
skieruj pacjenta do Porani Lipidowejtryb standardowy
Zastosuj postępowanie dietetyczne
W przypadku braku redukcji masy ciała (BMI ≥ 85 pc) i utrzymującej się dyslipidemi
dalsze postępowanie dietetyczne
Na wizytę powinien zgłosić się rodzic z dzieckiem i poniższymi wynikami:
Wywiad rodzinny powinien zawierać wartości lipidogramu rodziców oraz informacje o zawałach mięśnia sercowego i udarach mózgu < 60. rż. u wszystkich członków rodzinnych, a także występowanie żółtaków ścięgien i powiek lub rąbka rogówki u krewnych.
Dokument rekomendowany przez konsultant krajową w dziedzinie medycyny rodzinnej
dr hab. Agnieszkę Mastalerz-Migas, prof. UMW (czerwiec 2025 r.)